ANNEMIE STRUYF verwondert zich over de scherpheid waarmee aartsbisschop André Léonard op de korrel wordt genomen. Of beter: ze verwondert zich erover dat zoiets alleen de katholieke kerk overkomt, en bijvoorbeeld niet de islam.

Met interesse, maar ook met een zekere gêne, heb ik de berichtgeving over onze nieuwe kardinaal Léonard gelezen. Mijn god, wat kreeg die man een hoop stront over zijn kop. De verwijten en beledigingen waren niet van de poes. Het woord 'ultraconservatief' leek bijna een koosnaampje.
Moet kunnen natuurlijk, want het recht op vrije meningsuiting is heilig. En toegegeven, als ik in De Slimste Mens zat, zou ik Léonard wellicht ook in deze vijf kernwoorden omschrijven: Danneels, kardinaal, ultraconservatief, homofoob, bisschop van Namen.
Begrijp me goed, ik voel me niet geroepen de nieuwe kardinaal te beschuldigen of in bescherming te nemen. Ik héb niets met deze man, en ik kén hem ook niet. Maar toen ik al dat geschimp en die snelle oordelen las, dacht ik: 'Over welke andere religieuze leider in dit land zouden wij ongestraft in zulke grove bewoordingen durven schrijven?' Vervang het woord 'Léonard' door 'imam X' of 'rabbijn Y', en het land zou op zijn kop staan. Eén van de dingen die ik heb geleerd tijdens mijn tocht langs de wereldgodsdiensten - in tempels en kloosters, in binnen- en buitenland - is dat alles relatief is. Zo ook de begrippen progressief en conservatief. In de ogen van progressief, weldenkend Vlaanderen is Léonard natuurlijk ultraconservatief. Maar in vergelijking met de uitspraken die ik het afgelopen jaar in andere religieuze middens - ja, ook in Vlaanderen - heb gehoord, is Léonard een haast aandoenlijke softie.

Kennen wij het gedachtegoed van andere religies en religieuze autoriteiten dan niet? Hun opinies over mannen en vrouwen, ethische kwesties of homoseksualiteit? Of beschouwen wij Vlamingen met een andere religieuze overtuiging als quantité négligeable?

Neem nu de veelbesproken homofobie van Léonard. Wat de voormalige bisschop over homo's zei - hij noemde homoseksuelen 'abnormaal' - is slappe kost vergeleken met de veel krassere uitspraken die ik de laatste maanden mocht horen. Zo sprak ik een tijd geleden met Murat (23), een Vlaming van Marokkaanse origine. Zelf een homo, stel je voor. 'Bij ons is homoseksualiteit verboden: bij wet, bij godsdienst, bij de hele Arabische cultuur,' legde hij uit, 'De islam veroordeelt homoseksualiteit ten strengste. Ook de Koran is zeer duidelijk: "Als twee mannen of twee vrouwen seks met elkaar hebben, beeft de Troon van God." Elke keer sterven er vele engelen tijdens hun pogingen om die wankele Troon in evenwicht te houden.
Wij, hun moordenaars, zullen in de hel belanden. Daar zullen wij eeuwig branden. En niet zomaar branden. Opnieuw en opnieuw zullen we aan het vuur ten onder gaan, en nooit zal daar een einde aan komen.' Ik ontmoette Murat in de periode dat ik mijn eerste reportage draaide voor de nieuwe tv-reeks In Godsnaam. Ik vertelde hem over Al Minara, een Vlaamse organisatie van meisjes en vrouwen die zich tot de islam bekeren. Meteen lichtten zijn ogen op.

'Op een dag wil ik met een Vlaamse moslima trouwen,' glimlachte hij. 'Maar je bent homo!' 'Dit is slechts een overgangsperiode. Op een dag ga ik trouwen. Zo zit het in mijn hoofd, en zo zal het gebeuren. Dan zijn mijn papieren in orde en zal ik boete doen voor al mijn zonden. Na mijn huwelijk zal ik mijn best doen om mij ver van het homomilieu te houden.' Ik was geschokt, en dat zei ik hem ook. Vooral als ik dacht aan al die jonge, kwetsbare, gelovige Al-Minarameisjes die ik intussen had ontmoet. De meesten ontroerden mij in hun gedrevenheid, hun diepe geloof, hun naïviteit ook, en de gretigheid waarmee ze hun nieuwe godsdienst opzogen. Toen ik hen beter leerde kennen, en ook hun ouders ontmoette, begon ik mij wat zorgen te maken. Want alle waarden die ik voor mijn eigen dochters (en zonen) belangrijk vind, kwamen bij hen plots op de helling te staan. Gelijkheid tussen mannen en vrouwen? Gelijke kansen voor jongens en meisjes? Niet evident. Volgzaamheid en gehoorzaamheid aan de man, dát is pas een deugd.

Ik ontmoette Vlaamse bekeerde meisjes die niet aanwezig waren op hun eigen, religieuze huwelijk. Trouwen met de handschoen heette die praktijk in de middeleeuwen. De meeste Al-Minaravrouwen die ik ontmoette, waren gehuwd met een man die, dankzij dat huwelijk, aan papieren was geraakt. Ik praatte met een meisje dat in een polygaam huwelijk was gestapt. Ik volgde die meisjes weken en maanden, en merkte hoe zij elke keer strikter gesluierd waren, meer onderworpen aan hun man, steeds meer teruggeplooid op hun gemeenschap van gelijkgezinden.

Vorige week sprak ik hierover met een SP.A-politica. 'Dat klopt allemaal,' beaamde ze, 'Je moét dat vertellen. Het gebeurt allemaal onder onze neus, en niemand kraait ernaar. Over de ultraconservatieve kanten en de vrouwonvriendelijkheid van sommige moslimmilieus zwijgt iedereen zedig.' 'Omdat niemand klokkenluider wil zijn. Omdat niemand de moslimgemeenschap voor het hoofd wil stoten. Omdat geen enkele politieker stemmen wil verliezen bij de moslimachterban.' Vandaag bel ik haar even op. 'Mag ik jouw naam vermelden in mijn stukje voor De Standaard?' 'Neen,' antwoordt ze snel, ' Ik kan mij niet permittere interviews in bladen en kranten zijn verschenen, en sindsdien staat mijn telefoon roodgloeiend. De moslima's aan de lijn. Eigenlijk zouden ze toch liever hebben dat dat programma niet uitgezonden wordt. 'De mensen zijn zo islamofoob', argumenteren ze.

Prompt beleggen we een vergadering op de redactie. We wikken en wegen elk woord in de reportage. We bekijken en herbekijken elke scène. Zijn we nergens in de fout gegaan? Ik herwerk mijn teksten om toch zeker geen moslim voor het hoofd te stoten. En ik denk aan kardinaal Léonard.

Zijn leven zou wellicht een stuk gemakkelijker zijn als hij imam was. Dan zouden de mensen hun woorden wellicht iets voorzichtiger forn de moslimgemeenschap tegen mij te krijgen.' Meteen daarna begint ze te sneren naar de nieuwe kardinaal. 'Wat een oerconservatieve zak,' fulmineert ze. Ik versta het niet goed, die twee maten en gewichten.

Soit, maandagavond begint In Godsnaam op tv. De eerstemuleren. In Godsnaam, vanaf 25 januari op Eén, om 21u10.

ANNEMIE STRUYF

Wie? Journaliste en reportagemaker.
Wat? Als je ultraconservatief bent, kun je maar beter geen katholiek zijn.
Waarom? Enkel de katholieken worden daar keihard op aangepakt.

Bron = De Standaard